ՎԱՆԻ ԱԶԳԱՅԻՆ-ԱԶԱՏԱԳՐԱԿԱՆ ՊԱՅՔԱՐԻ ԵՐԳԵՐ

Նյութի պատրաստման համար
շնորհակալություն եմ հայտնում
 Լիլիթ Ավագյանից

 ՉՈՒԽ- ԿՅԱՏՈՒԿ     

Էլեք երթանք Չուխա-Կյատուկ,

Խըտ մի տանինք ջուխտ մ' սնտուկ.

Մըր ախպերներն են ահա պառկուկ,

Գրկենք, պաքենք, դնենք սնտուկ:

Չուխա-Կյատուկ չայիր-չիման,

Ջուխտ մ' կտրիճ ընտեղ մեռան.

Մեկն Օհաննես, մեկն ի Վարդան,

Հայու սրտիկն արին վերան:

Աստղերն էլան շարան-շարան,

Չուխ-Կյատուկա վըրան կայնան,

Վախեն սարեր կարմրցեր են,

Էրկնուց աստղեր շիվարեր են:

Արնոտ խալավ քաղաք բիրին,

Փաշի սարից վար կախեցին.

Խայու սրտիկ խորովեցին,

Ջիգյար փորին կտրտեցին:

Ա՜խ, իմ ախպեր, ես քի կուրպան,

Տաճի՞կն էրավ քի էտա բան.

Տաճի՛կ, տաճի՛կ տյու սատանա,

Մըր մուլք կըտես, քե ծեռ չըտա:

Տաճի՛կ, տաճի՛կ, էրա՛, էրա՛,

Աստված տըսնա քեկ փուճ տ' ենա.

Իմ խայ ախպոր տյու խեղճ էրիր,

Ես էլ տեսնի՜, տյու խեղճ էլնիր:

ԶԵՅԹՈՒՆԻ ԱԶԳԱՅԻՆ-ԱԶԱՏԱԳՐԱԿԱՆ ՊԱՅՔԱՐԻ ԵՐԳԵՐ

ՄԱՅՐ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ԽՐԱԽՈՒՅՍՆ

ԱՌ ԶԵՅԹՈՒՆՑԻՍ

Հըրաբուխ մը ժայթքեց Զեյթուն իր վեհ կողերեն,

Սրբեց մուրը նախատինքի հայ ճակատներեն:

Քաջ զեյթունցիք ձըգեցին տուն և հպարտ ու վես

Զարկին թրքաց վատ խուժանը առյուծներու պես:

Հոն կանգնեցին սուրբ դըրոշակ, արյամբ ներկեցին,

Անոր վըրա ԱԶԱՏՈՒԹՅՈՒՆ կամ ՄԱՀ գրեցին.

Եվ Հայաստան վեց դարերու քնեն արթնցած

Ծնելասեր հայ մայրերու, <<Մի լաք>> որոտաց:

<<Ահա ես եմ, Մայր մայրերու, տերն իմ զավակաց,

Ես՝ որ դարեր իրենց համար լացած, արտասված:

Մահն ամեն տեղ մեկ է, տղե՛րք, վայ որ վատանամ,

Մեռեք հոժար, որ փրկության օրը մոտենա:

Սևեր պատած իմ հովիտներս, լեռներս ու ձորեր,

Ձեր արյունով թող ներկվին վարդ-վարդ կարմիրներ:

Որ մահիկի պատըռտված անարգ ցնցոտին

Ըլլա հետին պատանքն աղտոտ, հոտած Սուլթանին:

Հապո՛ն, ի զե՛ն, զեյթունցիներս, ձեզ հետ թո՛ղ ըլլան,

Մեծ խաչակրին աչքն ու թևեր ձեզ պատսպարան>>:

ՌՈՒՍ-ՊԱՐՍԿԱԿԱՆ ԵՎ ՌՈՒՍ-ԹՈՒՐՔԱԿԱՆ ՊԱՏԵՐԱԶՄՆԵՐԻ ՇՈՒՐՋ ՀՅՈՒՍՎԱԾ ԵՐԳԵՐ

ՏԱՂ  Ի  ՌՈՍՏՈՄ-ԲԵԳ

Մունետիկն ի ձայն բարձր աղաղակէ,

Ժանտ դահիճն սուր ի ձեռին անհագ սրէ,

Վազեր հանգոյն զիմ կենաց թել կտրել խնդրէ,

Ի կախաղան և կամ ի սպանդ, __ու՞ր զիս տանէ:

Քաղաքս համայն մահմեդական, աստ խուռն գան, զիմ մահ սգան,

Դառնագին լան զիս Աբովյան՝ քաջ ախոեան:

Մի՞թե չիք ոք աստ քրիստոնեայ, զիս փրկեսցէ,

Յայս ամեհի և մահագուժ վայրագ դահճէ:

Նուիրական զենման իմոյ լերունք վկայ:

Սէր հայրենյաց ի թշնամեաց ձեռս մատնեաց, __ուրախ մեռայց,

Փշրանք մնացեալ իմ սիրելի հայոց ազգի,

Որք, գտանիք ի ձեռս պարսից յայս քաղաքի,

Մի՛ մոռասջիք պատմել և զայս յորդւոց յորդի,

Թէ քաջն Ռոստոմ վասն հայրենեաց ի սպանգ վարի:

Թէպէտ ցաւիմ զի չմեռանիմ ի մարտ ընդդեմ թշնամեաց իմ,

Այլ յօժարիմ, զի զոհ լինիմ այսպես վսեմ:

Այս քաջ բազուկք յարեաց պարսից հսկայ հզօրս,

Տապաստ արկին ի բազում նուագս հարիւրաւորս.

Աւա՜ղ, կնատ անգութ դահճի եղէ ես որս,

Պատմեսջի՛ք զայս վեհ դիւցազին՝ զառամյալ հօրս,

Քաջ նահատակ որգիդ միակ ի ձեռս վայրագ պարսից էանկ,

Իւր յաղթական մահ դժնդակ էառ պսակ:

Մեծդ յարեաց, արքայորդիդ Աբաս Միրզա.

Սուր ի ձեռին դահիճն հէգ առ ընթեր կայ,

Զիս թշնամիս քոյոյ ազգի պատրաստ ի մահ.

Զիա՞րդ կամիս սպանանել՝ շուտ հրամայեա՛,

Միայն սգամ, զի կապեալ կամ, թե միւս անգամ հրացան, սուր իմ

Ի ձեռս ունիմ, __զբազուկս իմ ձեզ ցուցանեմ...*     *
*

ՄԻՋՆԱԴԱՐՅԱՆ ՌԱԶՄԻ ԵՐԳԵՐ

Ի ԼԵՎՈՆ ՈՐԴԻ ՀԵԹՈւՄՈՅ Ա

Աւա՜ղ ըզԼէոնն ասեմ,

Որ տաճկաց դուռն գերի: 

Իմ լուս, իմ լուս, ու սուրբ կոյս, 

Սուրբ խաչն օգնական՝ Լէոնիս ու ամենուս: 

Սուլդանն ի մօյտան ելել,

Իր ոսկի գունտն կու խաղայ,

Իմ լուս, իմ լուս, ու սուրբ կոյս, 

Սուրբ խաչն օգնական՝ Լէոնիս ու ամենուս: 

Խաղաց ի Լէոնն երետ,

<<Ա՛ռ, խաղա ու տուր տատայիդ>>:

Իմ լուս, իմ լուս, ու սուրբ կոյս, 

Սուրբ խաչն օգնական՝ Լէոնիս ու ամենուս: 

<<Լէո՛ն, դու տաճիկ լինիս>>

Ես ու իմ տատաս քե գերի>>:

Իմ լուս, իմ լուս, ու սուրբ կոյս, 

Սուրբ խաչն օգնական՝ Լէոնիս ու ամենուս: 

Լէոնն ի բերդին նստել, 

Դաստռակն աչիցն ու կու լար.

<<Քէրվա՛նտ որ ի Սիս կէրթաս, 

Դուն խապար տանիս պապայիս>>: 

Ոնց որ պապան ալ զան լըսեց, 

Շատ հեծել քաշեց երամով,

Էկավ ի սուլդանն ելավ: 

Շատ գետեր էհան արընեց: 

Իառ ղիր Լէոն որդին, 

Ու հասավ սըրտին մուրատին: 

Իմ լուս, իմ լուս, ու սուրբ կոյս, 

Սուրբ խաչն օգնական՝ Լէոնիս ու ամենուս: