02.08.2012

Սլավոնները հայե՞ր են


Սլավոնները ազգերի խումբ են, որոնք ընդհանուր նախնիներ ունեն: Այդ խմբի մեջ են մտնում. արլ խումբը /ռուսները, ուկրաինացիները, բելոռուսները/., արևմտյան խումբը /լեհերը, չեխերը, սլովակները/, հարավային խումբը /բուլղարացիները, սերբերը, խորվաթները, սլովենացիները, մակեդոնացիները, բոսնացիները/:
   Լեզուները` հնդեվրոպական են /Սլավոնական խումբ/:
Ռուսները, ինչպես նաև ուկրաինացիներն ու բելոռուսները գոյացել են արևելասլավոնական ցեղերից և հիմնադրել են հին ռուսական պետությունը Կիև քաղաքի շուրջ: Ազգը ձևավորվել է 14-15-րդ դարերում:
Սլավոնական նախնիների ու նրանց զարգացման մասին կան հայերի հետ կապված շատ տեղեկություններ:
Գոյություն ունի ենթադրություն, որ սլավոնները /ռուսները, ուկրաինացիները, մակեդոնացիները և այլոք/ ծագել են այդ տարածքը եկած հայերի կոնտակտներից տեղի ցեղերի հետ: ՌՈՒՍ նշանակում է Ռ-ՈւՍ~ "մեծ է, բարձրահասակ" և Ռուսաստան` Ռուս-ա-ստան~ "ռուսների երկիր":  Բացի այդ, Մեծ Հայքում մթա 1-ին հազարամյակում Արարատյան թագավորությունում մթա 735-590 թթ ժամանակահատվածում  եղել է Ռուսա անունն ունեցող չորս թագավոր: Ռուսա նշանակում է Ռ-ՈւՍ-Ա~ "մեծ, բարձրահասակ մարդ": Այսպիսով, ենթադրությունը կայանում է նրանով, որ այս թագավորներից մեկի թագավորության ժամանակ հայերի մի զգալի մասը գնացել է դեպի հյուսիս / հնարավոր է Ռուսա անունով թագավորներից մեկի առաջնորդությամբ/ և կանգ են առել Ռուսաստանում որևէ մի տեղ: Ավելի ուշ հայերը խառնվել են տեղի ցեղերի հետ: Այդպիսով մթա 1-ին հազարամյակի վերջում տեղի բնակչությունը ստացել է "ռուս" անունը, իսկ երկիրն անվանել "Ռուսիա":
Հայոց իշխան Սմբատ Բագրատունին Լիվիայում տարած իր հաղթանակից հետո նավարկեց դեպի Ղրիմ, գնաց  իր զորքով դեպի հյուսիս և Դնեպր գետի ափին մթա 585թ. հիմնեց "Սմբատաս" անունով բերդը, որի շուրջը հետագայում աճեց Կիև քաղաքը: Կիևի ծննդականը /հիմնադրման տարեթիվը/ գտնվել է Երևանի Մատենադարանում:
Այդ ժամանակ այժմյան Ուկրաինայի տարածքներում կային նաև այլ հայկական քաղաքներ. Արմեն /Ռոմեն/, Արտան, Արտավետ, ուր ապրում էին հայեր, որոնք պատրաստում էին բարձրորակ պողպատե դաշույններ ու թրեր:
Հայտնի է, որ Մոսկվա քաղաքը հիմնադրել է Յուրի Դոլգորուկին, և նրա ձիավոր արձանը կանգնեցված է Մոսկվայի քաղաքապետարանի դիմաց: Բայց ո՞վ էր նա, չի պարզաբանված:
Կա մի վարկած, որ դա հայ իշխաններ Երկարաբազուկյաններից մեկն էր: Նրանց դամբարանը մինչև այժմ գտնվում է Հայաստանի Սանահին քաղաքի մոտ:
Հայերին հարգել և միշտ հաճույքով են ընդունել Ռուսաստանում: Դա վերաբերվում է նաև Ռուսաստանի թագավորներին:

   Հայտնի է, ու Ռուսաստանի առաջին թագավոր Իվան 4-րդ Ահեղի տատը, Իվան 3-րդի կինը հայուհի է եղել և եղել է Բյուզանդիայի վերջին կայսր Պալեոլոգի դուստր Սոֆիա Պալեոլոգը: Երբ Իվան 4-րդը կառուցում էր Մոսկովյան Կրեմլի մոտ գտնվող Վասիլ Բլաժեննի տաճարը, Մոսկվան պաշարել էին թաթարները, որոնք մտադիր էին ռմբակոծել Մոսկվան հրանոթներից, բայց հրաձիգները հայեր էին / հրետանային կրակ վարելու համար հարկավոր էին հատուկ գիտելիքներ/, և նրանք հրաժարվեցին ռմբակոծել Մոսկվան, որի համար թաթարները կապել էին հայերին հրանոթների փողերին ու կրակել: Իմանալով այս սխրանքի մասին, Իվան ահեղը կառուցված տաճարի երկրորդ հարկը և տաճարը շրջապատող ութ գմբեթներից մեկը իր հրամանով նվիրում է հայերին:
Իվան Ահեղի այդ հրամանը գործում է մինչև այսօր և ոչ ոք չի կասեցրել:
Մոսկվայի Կրեմլի տաճարները և նրանց բեմերի զարդերը նույնպես կառուցվել են հատուկ հրավիրված հայ վարպետները:
Պետրոս Մեծը հայերի մասին արձակել է հատուկ հրաման, որը սկսվում է հետևյալ բառերով. "Այդ ժողովուրդը հոգուս մեջ է": Այդ հրամանում ասվում է, որ  պետք է նպաստել հայերի Ռուսաստան գալուն և թույլ տալ նրանց առևտուր անել առանց տուրք վճարելու:
Երբ Պետրոս առաջինի մոտ գալիս է Ղարաբաղից Իսրաել Օրին օգնություն խնդրելու, նա խոստանում է օգնել, շնորհում է նրան ռուսական բանակի գնդապետի աստիճան և ուղարկում է որպես իր դեսպան Պարսկաստանի շահի մոտ:
Ռուսաստանի մեծ աշխարհահռչակ զորավար Ալեքսանդր Սուվորովը, որը հաղթել էր բոլոր ճակատամարտերում, նույնպես հայկական ծագում ուներ:
Ռուսական այբուբենը /կիրիլիցան/ ստեղծող  եղբայրներ Կիրիլը և Մեֆոդին եղել են Բյուզանդիայի հայազգի կայսի որդիները:
Լեհաստանի թագավոր Սիգիզմունդը շատ բարեկամաբար էր վերաբերվում հայերին, թույլատրել էր նրանց ազատ առևտուր և անկախ դատավարություն հայկական օրենքներով /Մ. Դոշի դատաստանագրով/: Լեհաստանում շատ հայեր արիստոկրատներ էին:

Պարիս Հերունի

4 комментария:

  1. Այլ կարծիք էլ կա, որ «ռուս» նշանակում է լույս, որը ռ-լ տառադարձման հետևանք է։
    Հիշենք, որ Ռուսա անունով 4 թագավոր ենք ունեցել։
    Ռուսերեն արտահայտություն կա "волосы русые", այսինքն լուսավոր։

    ОтветитьУдалить
    Ответы
    1. Խնդիրը խորացված ու բազմակողմանի քննարկման ենթակա է, սակայն լճացած է, եթե իհարկե երբևէ քննարկվել է

      Удалить
  2. Կա? մի հին ազգ, որի անունը կապված չէ իր աստվածացրած կամ հիմնադիր առաջնորդի հետ: Այդպիսին են նաև արևելյան սլավոններ: Վերջիններիս պետականության հիմնադիրը Ուռուս-Ռուսա Ա էր: Վանի Արարատյան
    /Ուրարտու/ թագավորը, որին Սարգոն 2-րդը ներկայացրել է, որպես ինքնասպան թագավոր /պատմությունը գիտեք՝ չկչկնեմ/: Ռուսան ԻՆՔՆԱՍՊԱՆ ՉԻ ԵՂԵԼ, Ռուսան գահը հանձել է Արգիշտի Ա որդուն, իսկ ինքը իր առաջապահ ջոկատների հետ հետացել է հյուսիս, հասնելով հավերժական սառույցների երկիր: Այստեղ Ռուսան հիմնադրել է նոր պեռություն՝ Ուռուսավան: Մի գետի ափին էլ կնքել է իր մահկանացուն, գետակը կոչվել է Ռուս-Ուռուսա՝ մահացած թագավորի անունով: Ըստ Նեստորի գետի ռուս անվանումը անցել է ցեղերին /սլավոնները/ և Ռուսայի ՀԻՄՆԱԴՐԱԾ ՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆԸ անվանակոչվել է Ռուսիա, ինչը նորման Կիի թագավորության օրոք, դառնալու էր Կիևյան Ռուս...

    ОтветитьУдалить
  3. Անկասկած Դնեպրի ավազանի հասարակությունն ազդվել է Արարատյան մշակույթից, դա արտացոլված է սլավոնական դյուցազներգության ոչ միայն հարավային, այլև հյուսիսային տարբերակներում: Ինձ համար կասկածելի է Իլյա Մուրոմեցի թեմատիկայի ակունքները իրանական համարելն այն պարզ պատճառով, որ Սվյատոգոր-Սանասարը որպես տիտան ենթադրում է անչափելիորեն արխայիկ ժամանակաշրջան: Կարծում եմ, որ սլավոնների ակունքը բխում է հյուսիս գաղթած տավրոսցիներից:

    ОтветитьУдалить